O nas

Fundacja Centrum Kopernika od 2008 r. wspiera prace naukowe i popularyzację nauki. Naszą misją jest pokazywanie nauki jako ważnego elementu współczesnej kultury.

Mogłoby się wydawać, że historia Centrum Kopernika zaczęła się zaledwie dziewięć lat temu, gdy ks. prof. Michał Heller przeznaczył otrzymaną właśnie Nagrodę Templetona (1,6 mln dolarów) na ufundowanie w Krakowie wspólnej jednostki badawczej Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej (dziś: Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II), nazwanej, bo jakżeby inaczej, na cześć najsłynniejszego studenta UJ.

Ta historia zaczęła się jednak znacznie wcześniej, pod koniec lat siedemdziesiątych. Przy Franciszkańskiej 3, oczywiście.

Tam, w rezydencji arcybiskupa Karola Wojtyły, zazwyczaj po Bożym Narodzeniu, gromadzili się filozofowie, teologowie, fizycy i biolodzy, by dyskutować o wszystkim, co ważne dla całościowej wizji świata. Po konklawe w 1978 r. ks. Heller i ks. Józef Życiński (odpowiedzialny m.in. za zdobywanie kawy) kontynuowali tradycję, prowadząc co miesiąc w salonie arcybiskupów krakowskich interdyscyplinarne konwersatoria, na których poruszano kwestie z pogranicza wiary, filozofii i nauki. Wśród referentów (obok organizatorów) znaleźli się: Charles Misner, Carl Friedrich von Weizsäcker, Stanisław Lem, Stefan Amsterdamski, ks. Józef Tischner, Jan Woleński, Alvin Plantinga... Wśród tematów: „Interpretacja słów Einsteina: »Bóg jest pomysłowy, ale nie jest złośliwy«”, „Filozofia grecka a współczesna fizyka”, „Fizyka dla poetów (filozoficzne implikacje mechaniki kwantowej)”, „Eschatologia kosmiczna”...

Gdzieś w międzyczasie narodził się, Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozofii PAT. Początkowo nazwa brzmiała: Ośrodek Studiów Interdyscyplinarnych, ale ks. Życiński pomylił się, wyrabiając pieczątkę. W OBI kontynuowano konwersatoria (do początku lat dziewięćdziesiątych), uczono studentów, organizowano sympozja, wydawano książki i czasopismo „Zagadnienia filozoficzne w nauce” (początkowo, rzecz jasna, w samizdacie).

W 1992 r. wystartowała Krakowska Konferencja Metodologiczna, która trzy lata później stała się wydarzeniem corocznym i odbywa się do dziś, z udziałem gwiazd światowej nauki.

Tradycja dialogu filozofii i teologii z nauką, będącego przecież jednym z fundamentów idei uniwersytetu, miała się więc w Krakowie całkiem dobrze, a przyznana ks. Hellerowi za pokonywanie barier między nauką a religią Nagroda Templetona pokazała, że jej efekty są dostrzegane i doceniane również poza obrębem Plant. Nie oznaczała ona jednak końca pracy nad ideą „filozofii w nauce”, przeciwnie – nadała jej nowy wymiar.

Centrum Kopernika rosło z dnia na dzień. Reagując na dynamiczny rozwój neuronauki, nauk społecznych i kognitywistyki, włączyło te dziedziny do swojego curriculum. Przybywało też konferencji, seminariów i publikacji. Naturalnym przedłużeniem działalności naukowej stały się projekty popularyzujące naukę: cykl wykładów Granice Nauki i serwis GrancieNauki.pl, kanał Youtube.com/CopernicusCenter, Nauka Czytania, poświęcona tropieniu wątków naukowych w lekturach szkolnych podczas specjalnych zajęć z uczniami, dział naukowy Tygodnika Powszechnego i cykl dodatków „Wielkie Pytania”, wreszcie – Copernicus Festival i towarzyszący mu cykl „Wielkie Pytania w Krakowie”.

Kontakt

Fundacja Centrum Kopernika
pl. Szczepański 8,
31-011 Kraków
E-mail: kontakt@wielkiepytania.pl